Positieve en negatieve ervaringen van gebruikers van antidepressiva en antipsychotica

Aan de hand van twee online enquêtes zijn de positieve en negatieve ervaringen in kaart gebracht van gebruikers van antidepressiva of antipsychotica. De negatieve ervaringen met antidepressiva en antipsychotica komen sterk overeen, al lijkt de ervaring met antidepressiva wel negatiever dan de ervaring met antipsychotica. Bijwerkingen, ontwenningsverschijnselen, emotionele en cognitieve disfunctie en communicatie vanuit de voorschrijver blijken de grootste aandachtspunten. De resultaten zijn gepubliceerd in Community Mental Health Journal en in Schizophrenia Bulletin.

Thematische analyse werd gebruikt om de ervaringen van 342 gebruikers van antidepressiva en 650 gebruikers van antipsychotica te onderzoeken.

Ervaringen met antidepressiva
Slechts 59 (17,3%) mensen hadden uitsluitend positieve ervaringen, 146 (42,7%) zuiver negatieve ervaringen en 137 (40,0%) gebruikers hadden zowel positieve als negatieve ervaringen. Positieve ervaringen gingen over coping, anders leven en het meer kunnen bereiken in het leven. Negatieve thema’s waren fysieke bijwerkingen, emotioneel en cognitief afgestompt raken en ontwenningsverschijnselen. ​1​

Ervaringen met antipsychotica
Van de 650 gebruikers van antipsychotica had 14,3% puur positieve ervaringen, 27,9% had gemengde ervaringen en 5,7% rapporteerde alleen negatieve ervaringen. Gebruikers waren vooral tevreden over symptoomreductie en slaap. Gemengde ervaringen betrof de positieve werking op korte termijn, maar negatieve werking op lange termijn. Niet tevreden was men over de nadelige effecten, communicatie met de voorschrijver, moeite om te stoppen met het gebruik en de ineffectiviteit. De nadelige effecten waren gewichtstoename, emotionele verdoving, cognitieve disfunctie, sedatie, acathisie, effecten op relaties en suïcidaliteit. ​2​

Communicatie met voorschrijver
Veel gebruikers gaven ook commentaar op de behandelrelatie met voorschrijvers. De samenwerking werd bijzonder gewaardeerd. In de communicatie met de voorschrijver wordt vooral een gebrek aan informatie ervaren over bijwerkingen, ontwenningsverschijnselen, ondersteuning of bespreking van alternatieven.

Volgens de onderzoekers moeten voorschrijvers meer aandacht besteden aan de communicatie met de gebruiker inclusief educatie over mogelijke voordelen en nadelen, ontwenning en informatie over alternatieve behandelingen zoals psychologische therapieën.

Discussie

Voor beide onderzoeken geldt dat er – zo schrijven de auteurs – een aantal beperkingen zijn. Het is onmogelijk om te generaliseren over de verhouding tussen positieve en negatieve ervaringen, omdat de steekproef niet gerandomiseerd was of representatief voor alle antidepressiva. De percentages van elk type ervaring (positief en negatief) zijn daarnaast vrijwel zeker een onderschatting. De soorten ervaringen binnen de positieve en negatieve categorieën, en de relatieve frequentie van die soorten is informatief, aldus de auteurs.

Dit is een zelfgekozen gelegenheidssteekproef en is daarom niet representatief voor gebruikers van antidepressiva en antipsychotica in het algemeen. Een gelegenheidssteekproef is een steekproef die wordt getrokken op een manier die bovenal gemakkelijk is doordat men proefpersonen en respondenten kiest die toevallig voorhanden zijn. Gekleurde en etnische minderheidsgroepen zijn bijvoorbeeld ondervertegenwoordigd. Sommige opmerkingen van de deelnemers betreffen het onthouden van gebeurtenissen van enkele jaren geleden en kunnen daarom minder nauwkeurig zijn.

Conflict of interest: Er wordt in de onderzoeksartikelen geen melding gemaakt van een conflict of interest bij de onderzoeker(s).

#antidepressiva #antipsychotica

Referenties

  1. 1.
    Read J, Grigoriu M, Gee A, Diggle J, Butler H. The Positive and Negative Experiences of 342 Antidepressant Users. Community Ment Health J [Internet]. 2020 Jan 3; Available from: http://dx.doi.org/10.1007/s10597-019-00535-0
  2. 2.
    Read J, Sacia A. Using Open Questions to Understand 650 People’s Experiences With Antipsychotic Drugs. Schizophrenia Bulletin [Internet]. 2020 Feb 12; Available from: http://dx.doi.org/10.1093/schbul/sbaa002
1
Hulp nodig?
Hoi! Ik help je graag. Je kunt met mij whatsappen via deze knop. Let op: Deze functie is bedoeld voor communicatie tussen een websitebezoeker en de redactie. Dit kan zowel een zorgprofessional als een patiënt zijn. Echter, er wordt geen medische informatie of advies gegeven.

Met vriendelijke groet,
Sander Brouwer
GGZ Verpleegkundig Specialist
Redactie Kennisblog
Powered by
%d bloggers liken dit: