Dieet en geestelijke gezondheid: het bewijs tot op heden

Leeswijzer onderzoek

Houd bij het interpreteren van onderzoeksresultaten altijd rekening met de volgende aandachtspunten:

- Onderzoeken hebben bijna altijd wel een of meerdere beperkingen (bv. in de onderzoeksopzet, onderzoeksmethode, bias e.d.). Vaak staan deze vermeld in het discussiestuk van het onderzoeksartikel.
- Onderzoekers kunnen een conflict of interest hebben zoals bijvoorbeeld sponsoring door farmaceutische bedrijven. Ook dit staat vaak vermeld in het onderzoeksartikel.
- Ga nooit alleen maar af op een abstract van een onderzoeksartikel (of op een artikel wat naar aanleiding hiervan is gepubliceerd op het Kennisblog), maar controleer de informatie ook zelf altijd nog op kwaliteit en betrouwbaarheid in de originele bron.

Je kunt onderzoek en artikelen tot op zekere hoogte beoordelen met hulpmiddelen, bijvoorbeeld met de beoordelingscriteria voor relevantie en betrouwbaarheid van de Rijksuniversiteit Groningen.

Voeding kan de geestelijke gezondheid en cognitieve functie beïnvloeden, maar het bewijs van voordeel voor veel specifieke diëten is eigenlijk vrij zwak, suggereert een nieuwe review waarvan de bevindingen zijn gepubliceerd in European Neuropsychopharmacology. Zo is bewijs van enige werkzaamheid van vitamine D-supplementen of een voedingsstof bij het verlichten van de symptomen van autisme of ADHD niet doorslaggevend. Toch is er reden voor optimisme.

Er zijn steeds meer aanwijzingen voor een verband tussen een slecht dieet en de verslechtering van stemmingsstoornissen, waaronder angst en depressie. Veel algemene opvattingen over de gezondheidseffecten van bepaalde voedingsmiddelen worden echter niet ondersteund door solide bewijs. Met individuele aandoeningen, werd vaak zeer gemengd bewijs gevonden.

Reden voor optimisme?
Grote populatie-gebaseerde studies hebben ook verbanden gesuggereerd tussen geestelijke gezondheid en specifieke voedingsstoffen, maar er wordt vaak geen oorzaak, voordeel of remedie aangetoond. Toch is er volgens de onderzoekers “reden voor optimisme”. Zo bleek uit de review dat er “sterke correlaties” zijn tussen een gezond voedingspatroon en een betere geestelijke gezondheid, vooral bij een verhoogde consumptie van vers fruit en groenten.

Vitamine
Bij het beoordelen van het effect van vitamines ontdekten onderzoekers van het Nutrition Network van het European College of Neuropsychopharmacology (ECNP) dat het verband het sterkst is tussen tekortkomingen in vitamine B12 en vermoeidheid, lethargie, depressie, manie, psychose en depressie; in tekort aan thiamine- en symptomen in het centraal zenuwstelsel; in foliumzuur en neurologische ontwikkeling in de baarmoeder en de kindertijd en depressie bij volwassenen; en in niacine en dementie. Bewijs van enige werkzaamheid van vitamine D-supplementen of een voedingsstof bij het verlichten van de symptomen van autisme of ADHD is niet doorslaggevend gebleken.

Hoewel verschillende recente studies en analyses een verband hebben aangetoond tussen het mediterrane dieet en een verminderd risico op depressie of zelfs een beschermend effect tegen de ziekte, toonde een meta-analyse van 14 cohortstudies – gepubliceerd in 2019 en bestaande uit meer dan 56.000 deelnemers – geen belangrijke associatie. ​1​ Echter, wanneer cross-sectionele studies werden geanalyseerd, werd een omgekeerd significant verband gevonden tussen de kans op depressie en de naleving van het mediterrane dieet. Onderzoekers vonden ook sterk bewijs dat het volgen van een ketogeen dieet met veel vet en weinig koolhydraten aanvallen kan verminderen bij kinderen met epilepsie.

Samen bieden deze studies een redelijk bewijs om het effect van specifieke voedingsinterventies op de geestelijke gezondheid verder te onderzoeken.

#vitaminen #dieet

  1. 1.
    Shafiei F, Salari-Moghaddam A, Larijani B, Esmaillzadeh A. Adherence to the Mediterranean diet and risk of depression: a systematic review and updated meta-analysis of observational studies. Nutrition Reviews [Internet]. 2019 Feb 6;230–9. Available from: http://dx.doi.org/10.1093/nutrit/nuy070
1
Hulp nodig?
Hoi! Ik help je graag. Je kunt met mij whatsappen via deze knop. Let op: Deze functie is bedoeld voor communicatie tussen een websitebezoeker en de redactie. Dit kan zowel een zorgprofessional als een patiënt zijn. Echter, er wordt geen medische informatie of advies gegeven.

Met vriendelijke groet,
Sander Brouwer
GGZ Verpleegkundig Specialist
Redactie Kennisblog
Powered by